Emrat e fshatrave Pustec (Liqenas) kthim në origjinë ato flasin përsëri shqip

Emrat e fshatrave Pustec (Liqenas) kthim në origjinë ato flasin përsëri shqip

1798
0
SHPËRNDAJE

Nga MILI BUTKA

dryshojnë emrat nga shqip në gjuhën maqedonase 7 emrat e fshatrave të komunës:
Pustec në Korcë.
Nga Liqenas, në Pustec.
Zaroshkë në Zrnosko,
Lajthizë në Leska,
Diellasi në Shulin,
Gollomboçi në Glloboçeni,
Kallamasi në Tuminec,
Gorica e Madhe në Gorna Gorica
Gorica e Vogël në Dolna Gorica

Pustec (maqedonas: Пустец, Pustets), i njohur zyrtarisht si Liqenas nga 1973 deri në vitin 2013, është i vendosur në bregun jugperëndimor të liqenit të Prespës dhe është fshati më i afërt në ishullin e Maligradit. Ajo ulet në një lartësi prej 861 metra nga maja e Malit të Thatë (2,825 ft) mbi nivelin e detit. Në verilindje, përgjatë liqenit, qëndron fashati Šulin, (Diellasi) ndërsa në juglindje është fshati i Leska. Fshati më i parë përmendur në dokumentet rreth shekullit të 14-të. Është fshati “Cerie” Emrat e fshatrave të tjerë janë gjetur në dokumente rreth 2 shekuj më vonë, aty nga shekulli i 16-të.

Anketa e “La Macédoine et sa Popullsia Chrétienne” Dimitar Mishev (D. Brankov) nga 1905 tregojnë se banorët e fshatit Pustec ishin në gjirin e Eksarkatit bullgar. Gjuhëtari francez André Mazon në studimin e tij mbi folklorin sllav në Shqipëri nga 1936 vuri në dukje Pustec si një fshat bullgar në rajonin e Prespës Mala. Pra nga këto të dhëna ndoshta jam gabim por duket sikur kemi të bëjmë me një popullsi bullgare dhe jo maqedonase. Gjithësesi ata sot quhen pakicë popullsi maqedonase. Pustec (Пустец) ju rikthye
emri fshatit Liqenas, por çdo të thotë ky emër – emërtim në gjuhën sllave dhe në gjuhën
tonë shqipe?
Пустец (Pustec) në gjuhën sllavo-maqedonase duke i larguar mbaresën; ц /c, ajo na jep:
Maqed. Пусте/ц = bosh (e pa mbushur e pabanuar)
Serb. Пусте/ц = mbeturina. (të pista)
Ukr. Пусте/ц = Asgjë – bosh.
Ndërsa në gjuhën shqipe emërtimi: “Pustec” mer kuptimin e duhur, që prej vështrimit të parë; Pus/tec = pus i thatë, [tec, tek, pur/tek, thek, thek bukën] ashtu si vet emri i Malit të Thatë aty pranë. Nga ky masiv malor nuk buron asnjë lumë apo prrua që të ketë ujë, gjatë gjithë vitit.

Por jo vetëm kaq: Maja më e lartë e këtij mali është; “Pllaja e Pusit” pra maja e tij është, majë pusi në lartësi 2287m mbi nivelin e detit.
Në fjalorin e gjuhës shqipe kemi: POSHTË ndajf. Në lartësi të vogël nga toka ose nga një
sipërfaqe tjetër në drejtim pingul; më ulët se diçka tjetër ose se zakonisht. U var poshtë shpatit. Mori poshtë rrëpirës. Poshtë e më poshtë, Ra poshtë.
Bëri poshtë zbriti, etj..
POSTE f.
Lëkurë berri me lesh të paqethur, e larë dhe e tharë, që përdoret si shtroje; postiqe. Poste delesh. Shtruan postet. U ulën në poste. Ndërkohë këtu vlen të përmendim edhe edhe emrin e barit (ilaçit) në përdorim për uljen e temperaturave ky barn quhet; “supost’”
POSTAF m.
Lug i madh prej trungut të një druri ose prej guri, që vihet poshtë çezmës për të mbledhur ujë që të pijë bagëtia; govata e çezmës a e pusit që shërben zakonisht për të larë rroba; lugare. Postaf guri (druri). Postafi i kroit (i pusit). Pinin ujë në
postaf. Lajnë në postaf.
Ky është Pusteci emri i ri i fshatit Liqenas, i cili sigurisht që do i drejtohej serish gjuhës shqipe baraz; Pus i Thatë, ose poshtë në Pus – pustec.
Tek gjuha shqipe në fjalorin e saj pasuror ende gjejmë:
PUS m.

Gropë e thellë dhe e ngushtë, me trajtë të rrumbullakët, me faqe të pingultë dhe zakonisht të veshur me gurë etj.
5. përd. mb. Shumë i thellë; shumë i errët, shumë i zi, shumë i nxirë (edhe fig.). Errësirë pus. Nata ishte pus. Qielli ishte pus. U bë pus koha (qielli, nata) etj.screenshot_4

Në maqedonisht fjala shqipe; poshtë = nadolu (надолу) Në kurorën e këtij mali ndodhet fshati; Goricë, Njohur dhe keqmësuar tashmë si emërtime sllavo-bullgare, ashtu ndoshta nga mosnjohja apo injorimi i përhershëm i shqipes, gjuhës nga më të vjetrat lindur mbi Dhe, mbi këtë Tokë, e para gjuhë mbirë mbi rrënjën e gjuhëve indoeuropiane.
Në gjithë gjuhët sllave “Guri” quhet “камен” (kamen) dhe këtu shumë qartë del se vendbanimet quajtur “Kamenicë” burojnë prej aty, – por pa llogaritur se fjala SCAMBI një fjalë e lashtë e përmendur edhe në iliade i përket shqipes dhe vetëm asaj, – fjalë kjo e cila burron si vizion i një masivi të gurtë më këmbë më kambë – “kamen” (“Guri i kamies”
quhet ashtu se qëndron me kambë ritur në lartësi).
Fshati “Goricë” gjithashtu është fjalë shqipe nga më të lashtat madje sepse kemi të bëjmë me emrin e “Gurit” dhe prej aty kemi; Gur, gurore, gurishtë, goricë e fortë si guri.

GURIÇKË f.
Gur i vogël; guralec. Gjuajnë (luajnë) me guriçka.
GURISHTË f.
1. Vend a tokë me shumë gurë zakonisht të vegjël.
Gurishtë e zhveshur (e thatë).U punuan (prodhojnë)
edhe gurishtat.
2. Përd. mb. sipas kuptimit të emrit.

KORET m.
Veshje grash prej pëlhure leshi, me pala e në ngjyrë të kuqe e të zezë, që mbahet nga mesi e poshtë në anën e prapme të trupit.
KORIÇKË f.
1. Kore e vogël buke; krodhë.
2. Dregëz që zë plaga. Plaga zuri koriçkë. Heq
koriçkën. I ra koriçka.
Së fundi tek gjuha shqipe gjejmë një fjalë tjetër
e cila gati në të gjitha gjuhët europiane mungon,
ajo është:

GORRE f.
1. Gropë e gërryer aga uji; gomën, greminë, humnerë. Ra në një gorre.
2. Rrëke e madhe e vogël. Kaloi (kapërceu) gorrenë.

Në rrëzë të këtij mali madhështor ndodhen gjithashtu një sërë fshatrash si: Tushemisht, Alarup, Bletas,Pod/gorie, Korritë, Gurbardhë,Zvezdë, ShënGjergj, Burimas, etj. Vetëm emri “Zvezdë” qëndron aty sllave që do të thotë; yll – shkëlqim por dhe kjo me origjinë të lashtë “semite” A-zbez/t”… dhe pod/gorie – këmb’guri.
Nga maja e Malit të Thatë në kohë të kthjellët duket maja e malit të Gramozit, me lartësi 2523m. që është në një distancë në vijë të drejtë prej 65km larg. Secila prej nëntë fshatra në këtë komunë ka një shkollë fillore. Gorna Gorice ka një shkollë 8-vjeçare, ndërsa Pustec ka edhe një shkollë 8-vjeçare dhe një shkollë të mesme. Ishte një
Baladë e të madhit Lasgush Poradeci do e gjeni më poshtë e cila më krijoj mundësinë të shkruaja për këto fshatra “maqedonase” banuar me njerëz kaq puntorë dhe mikpritësa, ju faleminderit!